İl, Osmanlıca yoluyla Ana Türkçe *ēl sözcüğünden gelir; bu kökün eski anlamı ülke, devlet ve egemenlik alanıdır. Vikisözlük'e göre il ile el aynı kökün iki ayrı biçimidir; Türkçedeki el sözcüğünün “ahali, halk” anlamı da bu ortaklığı gösterir. Bugünkü dilde il, valinin yönettiği yönetim birimini anlatır; İngilizce sürüm sözcüğü ayrıca erkek adı olarak kaydeder. TDK'nin açıklaması halk, devlet, ülke ve yurt anlamlarını birlikte verir; bunlar kökün eski anlamıyla örtüşür.
Tek heceli ve iki harfli İl, Türkçenin en kısa adlarındandır. Bu kısalık onu ikinci ad olarak kullanışlı kılar; uzun bir adın ya da soyadının yanında dengeli durur. Ekler ince ünlülüdür: İl'e, İl'in. Aynı sözcük İlbaş, İlalan ve İlbudun gibi pek çok bileşik adın ilk öğesi olarak da yaşar. Benzer isimler arasındaki Dil ve Tekil ise yalnızca ses bakımından yakındır.