Hükmiye, Arapça hüküm sözcüğünden gelen bir kadın adıdır ve “hüküm sahibi” anlamını taşır. Nişanyan Adlar onu Hikmiye ile aynı kayıtta ele alır; özgün yazımı حكمية biçimindedir ve kayıt anlamı “hüküm ya da hikmet sahibi” diye verir. İki biçim farklı yörelerde yaşar: Hikmiye, Mardin'in Midyat ve Nusaybin ilçeleriyle Hatay'ın Samandağ ve Antakya'sında Arap kökenli topluluklarda görülür. Hükmiye ise Erzurum'un Oltu ve Şenkaya'sında, Artvin Şavşat'ta, Mardin'de, Şırnak İdil'de ve bütün doğu illerinde rastlanan biçimdir.
Hikmiye ile yalnız ilk hecedeki ünlüde ayrılır; biri hikmeti, öbürü hükmü çağrıştırır. TDK sözlüğü adı bir hükme dayanan diye açıklar. Hük-mi-ye üç hecelidir; -iye sonu Hıfziye, Harbiye ve Fikriye ile aynı kalıptadır.