Hanımkız, hanım ile kız sözcüklerinden oluşur; TDK sözlüğü adı ağırbaşlı kız diye açıklar. Nişanyan Adlar'a göre hanım, “bey, hükümdar” anlamındaki han sözcüğüne birinci tekil kişi iyelik eki getirilerek kurulmuştur ve en az 13. yüzyıldan beri kadınlara saygıyla seslenmede kullanılır. Nişanyan, kişi adı olarak hanım öğesinin bugün düşük bir toplumsal konumu çağrıştırdığını ve 1980'lerden beri hızla azaldığını da not eder. Kız öğesi ise kayda göre neredeyse her zaman Kız Yeter ya da Kız Tamam gibi ikili adlarda görülür.
Hanımkız'da iki sözcük tek bir ada dönüşür ve “hanım gibi kız” okuması ağırbaşlılık anlamını da açıklar. Ha-nım-kız diye üç hecede okunur ve baştan sona kalın ünlülüdür. Benzer isimler arasındaki Altınkız, Sarıkız ve Karakız aynı kız sonuyla kurulmuştur.