Hafıza, Nişanyan Adlar'da Hafize kaydıyla birlikte ele alınır. Arapça kökenli ad, Kur'an'ı ezberleyen, koruyan ve gözeten kadın anlamına gelir; özgün yazımı حافظة biçimindedir. Nişanyan'a göre ad, “akılda tutma yeteneği” anlamındaki hafıza sözcüğüyle aynıdır, ancak Türkçe kullanımda söylenişleri ayrışmıştır. Kayıt biçimlerin yöreye göre dağılımını da verir: Hafize daha çok Balkan kökenliler arasında, Hafıza İç ve Doğu Anadolu'da, Havize ise Konya'da yaygındır.
Ha-fı-za diye üç hecede okunan ad, gündelik dildeki hafıza sözcüğüyle aynı yazıldığı için ilk duyuşta ad olduğu anlaşılmayabilir. Hafize biçimi ise ince ünlüleriyle bu karışıklığı ortadan kaldırır. Benzer isimler arasındaki Harika ve Hatıra da a ile biten, üç heceli kız adlarıdır.