Gülesin için iki okuma mümkündür ve kaynaklar hangisinin asıl olduğunu söylemez. Birincisinde ad, gülmek fiilinin istek kipiyle çekimlenmiş hâlidir: gülesin, yani “gülmeni dilerim”. Nişanyan Sözlük gülmek fiilini Eski Türkçe kül-'e bağlar. İkinci okumada ad gül ile esin sözcüklerinden kurulur; sözlüğe göre esin Eski Türkçede hafif rüzgâr, esinti demekti ve Yeni Türkçede ilham karşılığı olarak yeniden kullanıma sokuldu.
Bu ikinci okumayla ad “gül esintisi” anlamına gelir. Sözlük, esinin Kâşgarlı'nın sözlüğünde Tanrı'nın estirdiği yumuşak bir rüzgârdan söz eden cümlede geçtiğini de aktarır. Benzer adlardan Gülesen ise başka bir yapıdır; Nişanyan Adlar onu Esengül'ün tersi olarak açıklar. Gülsezin de bir fiil öğesi taşıyan yakın bir addır.