Esengül için Nişanyan Adlar dikkat çekici bir köken önerir. Şah İsmail ile Gülizar hikâyesinin kahramanlarından Arab-ı Zengi (“kara derili Arap”), Türkçe anlatılarda Arap Ezengül diye anılır. Nişanyan'a göre kuzeydoğu illerinde yaygın olan Esengül adının bu hikâyeden doğmuş ve sonradan Türkçede ikinci bir anlam kazanmış olması akla yatkındır. Bu ikinci anlam, ad esen (“sağlıklı”) ve gül sözcüklerinden kurulmuş gibi okunduğunda ortaya çıkar; TDK sözlüğü de adı sağlığı yerinde, rahat ve esen kişi diye açıklar. Nişanyan'a göre gül, Türkçe adlarda en yaygın kadınlık belirtisidir.
Kuzeydoğu illeriyle bağı olan ailelerde ad, halk hikâyesi geçmişiyle ayrıca anlam taşıyabilir. Üç heceli ad E-sen-gül diye okunur. Benzer isimler arasındaki Esergül ve Evdegül de gül ile biten, yöresel kökü olan adlardır.
