Ecmel, Arapça cemâl “güzellik” sözcüğüyle aynı kökten gelir ve “en güzel, pek güzel” demektir. Nişanyan Adlar adı Cemal'in üstünlük biçimi olarak açıklar ve أجمل yazımını verir. Kubbealtı Lugatı ecmel'i “güzel olmak” anlamındaki kökten türemiş sayar; anlamını derecelendirerek, çok, daha ya da en güzel diye verir. Sözlükteki eski bir örnekte bir kadın için “cemâlinden ecmel yok idi”, yani ondan daha güzeli yoktu denir; Muallim Nâci'nin dizesinde ise sözcük sevgiliye bir hitap olarak geçer.
Kayıtlarda hem kadın hem erkek adı olarak yer alır. Kubbealtı'na göre kökteki cemâl hem güzellik hem yüz güzelliği demektir; dinî dilde Allah'ın lütufkâr sıfatlarının bütünü anlamını da taşır. Benzer isimler arasındaki Ekmel aynı Arapça kalıpla kurulmuştur: biri güzellikte, öbürü olgunlukta en üst dereceyi anlatır. İki ad yalnız bir ünsüzde ayrıldığı için söyleyişte karışmaya açıktır.