Ürkmez, Nişanyan Adlar'da korkmaz anlamıyla verilen Türkçe bir erkek adıdır. Ad, korkmak, irkilmek anlamındaki ürkmek fiilinin olumsuz geniş zaman biçimidir: ürkmeyen, irkilmeyen kişi. TDK Kişi Adları Sözlüğü de adı korkmaz, yılmaz diye açıklar. Olumsuz fiil biçimlerinden ad yapmak Türkçede eski bir gelenektir ve çocuğun güçlü, cesur olması dileğini anlatır.
Adın ilk hecesi olan ürk iki ünsüzle kapanır; bu yüzden ad ürk-mez diye kesik ve güçlü bir sesle söylenir. Dönmez de aynı -mez ekiyle kurulmuş bir addır. Soyadı olarak da kullanılır.