Ülgen, Moğol mitolojisinde bir tanrının adıdır. Nişanyan Adlar, 19. ve 20. yüzyılda derlenen Altay Türklerinin efsanelerinde de Ülgen ya da Bay-Ülgen'in doğaüstü bir varlık, bir kahraman olarak geçtiğini belirtir. Kaynak adın kullanımında ilginç bir ayrıma da dikkat çeker: Ardahan'da geleneksel bir erkek adıdır, şehirlerde ise Yeni Türkçe kökenli bir kız adı olarak verilmiştir.
Bu ikili geçmiş, adın bugün hem kız hem erkek çocuklara konmasını açıklar. İki heceli ad ül-gen diye okunur ve ince ünlüleriyle yumuşak bir ses verir. Benzer isimler arasındaki Ülken bir harf farkıyla çok yakındır ama yurt anlamındaki ülke sözcüğüne dayanır. Ülgenalp gibi bileşikler de bu addan türemiştir.