Seçen, seçmek fiilinin sıfat-fiil biçimidir ve “seçen, ayırt eden” anlamına gelir. Vikisözlük'e göre seçmek, Osmanlıcada seçmek, ayıklamak, ayırt etmek, fark etmek ve seçim yapmak anlamlarında kullanılmış ve Ana Türkçe *seč- (seçmek) köküne dayanır. Türkçede fiilin bir anlamı da bir şeyin ne olduğunu anlamak, fark etmektir. TDK adı iyiyle kötüyü, güzelle çirkini birbirinden ayırabilen kişi olarak açıklar; fiilin “ayırt etmek” anlamı bu yorumu doğrudan karşılar.
İki hecede okunan Seçen (Se-çen) ince ünlülü ekler alır: Seçen'e, Seçen'in. Benzer isimler arasındaki Seçmen aynı fiilden türemiş bir addır; Sezmen, Süzen ve Seren de ses ve yapı bakımından yakındır. Kısa ve yumuşak sesli yapısı, hem tek hem çok heceli soyadlarıyla uyum sağlar.