Ortanca sözcüğünün iki ayrı kökü vardır. Kardeşler arasında büyük ile küçüğün arasında kalanı ve üç nesneden ikinci geleni anlatan ortanca, Vikisözlük'ün Türkçe sürümüne göre orta sözcüğüne -ca ekinin getirilmesiyle kurulmuştur. Çiçek adı olan ortanca ise İngilizce sürüme göre Osmanlıcadaki daha eski ortansiya biçiminden gelişmiştir ve Fransızca hortensia'dan alınmıştır. Pembe, kırmızı ya da mor renkli çiçekler veren bu süs bitkisi gölgeyi sever ve yazın ilk günlerinde çiçeklenir. TDK'nin kaydı adın bu anlamlarını birlikte verir.
Bir kız adı olarak Ortanca en çok çiçek anlamıyla düşünülür; ailede üç çocuğun ortancası olan bir kız için de ayrıca anlam taşır. Or-tan-ca diye üç hecede okunur ve ünlüyle bittiği için ekler kaynaştırma sesiyle gelir: Ortanca'ya, Ortanca'nın. Benzer isimler arasındaki Yonca ve Karaca aynı -ca sesiyle biter; Tomurcuk ise yine bitki dünyasından gelen bir addır.