İlkut, Eski Türkçe il (devlet) ile kut (talih, ilahî lütuf) sözcüklerinden kurulmuştur; Nişanyan Adlar anlamı “devlet talihi” diye verir. Kayda göre bu kavram, Çin düşüncesinin temel kavramlarından tianming'in, yani “ilahî lütuf, Gök'ün buyruğu” anlamındaki yönetme yetkisinin karşılığıdır. Ad, Harezmşahlardan Sultan Atsız'ın (ölümü 1156) oğlu İlkutluğ ile de ilişkilendirilir.
TDK sözlüğü adı ülkeye uğur getiren, kutlu kişi diye yorumlar. İl-kut iki hecelidir ve sert t sesiyle biter; ünlüyle başlayan ek aldığında yazımı korunur (İlkut'u, İlkut'a). Benzer isimler arasındaki Erkut, Aygut ve Orkut da kut öğesini taşıyan Türkçe adlardır; İlkutay ve İlkutlu ise aynı adın genişlemiş biçimleridir.