Alpata, alp ve ata sözcüklerinden oluşur. Ata, Osmanlıca üzerinden Ana Türkçe *ata biçimine dayanır; Eski Türkçede de ata olarak görülür ve baba, dede, soy büyüğü anlamlarını taşır. Alp ise Ana Türkçe *alp biçiminden gelir; savaşçı, yiğit, kahraman demektir. Birleşim yürekli bir soy büyüğü fikrini verir; TDK de adı cesur ve yürekli bir ata olarak açıklar.
Ata sözcüğü Türkçede büyük saygı taşır; Vikisözlük'ün Türkçe sürümü sözcüğün Atatürk için kullanılan bir hitap olduğunu da kaydeder. Al-pa-ta diye hecelenen ad ünlüyle bittiği için ekleri kaynaştırma sesiyle alır: Alpata'ya, Alpata'nın. Benzer isimler arasındaki Alpat yalnız son ünlüyle ayrılır; Alpkanat ve Alpkartal ise aynı alp öğesiyle başlar.