Tokuz, Türkçe Vikisözlük'e göre Türkçe kökenlidir ve sık, kalınca dokunmuş, tok kumaşı anlatır; sözlük tanımında da tok kumaşa gönderme yapılır. TDK'nin kaydı bu anlamın yanında dokuz sayısını da verir: Vikisözlük'e göre dokuz, Ana Türkçe *tokuŕ biçimine dayanır ve Uygurcadaki toqquz, Kazakçadaki toğız ile akrabadır; Tokuz bu sayının eski söyleyişine yakın bir biçim olarak okunabilir.
Tokuz iki hecede okunur (To-kuz) ve kalın ünlülüdür: Tokuz'a, Tokuz'un. Benzer isimler arasındaki Tokuzer ve Tokuztuğ aynı öğeyi er ve tuğ ile genişletir; Topuz ve Kopuz ise ses bakımından en yakın adlardır. Az duyulan bir ad olduğundan ilk karşılaşmada anlamı sorulabilir; sayı ve kumaş anlamları kısa bir açıklamayla kolayca aktarılır.