Kurtul, kurtulmak fiilinin emir biçimidir; Nişanyan Adlar Türkçe adı “kurtul, selamete er” anlamında açıklar. Nişanyan Sözlük fiili Eski Türkçe kutrul-, kurtul- ya da kutul- biçimlerine bağlar ve bunların kutur- fiilinden +Il- ekiyle türetildiğini söyler; ancak bu kökün anlamını “talihli olmak, kutlanmak” diye soru işaretiyle verir. Sözlüğün notuna göre fiilin aslı büyük olasılıkla kutrul- idi, kurtul- ise seslerin yer değiştirmesiyle oluşmuş görünür.
Divanü Lugati't-Türk'te aynı cümle iki biçimde, kutuldı ve kurtuldı diye verilir; ikisi de bir adamın sıkıntıdan kurtulduğunu anlatır. Kurtuluş sözcüğü de bu fiilin türevidir. Ad, emir kipiyle bir dilek taşır ve Kartal ile Tuğrul gibi kalın ünlülü iki heceli erkek adlarıyla aynı ses kalıbındadır.