Azat, Farsça kökenli bir erkek adıdır ve kurtulmuş, serbest, özgür anlamına gelir. Türkçede "azat etmek" sözünde yaşayan bu kök, tutsaklıktan ya da bir bağdan kurtarılmayı anlatır. Ad olarak seçildiğinde, bağımsız ve özgür bir hayat dileğini taşır. Aynı kökten gelen Azad biçimi de kullanılır; iki yazım nüfus kayıtlarında ayrı adlar olarak sayılır.
TÜİK'in 2025 il listelerinde Azat yedi ilde yer alıyor. Ağrı'da 8 bebekle 30. sırada, Muş'ta 7 bebekle 27. sırada bulunuyor. Kars'ta 5 bebekle 16. sıraya yerleşti. Osmaniye'de ve Siirt'te de 5'er bebek bu adı aldı. Dağılımın ağırlığı Doğu Anadolu'da olsa da Osmaniye'nin listede yer alması, adın Akdeniz'de de tanındığını gösteriyor. Ad ülke geneli sıralamada yer almıyor.
İki heceli ve dört harfli Azat "a-zat" diye okunur. Sondaki t, Azad biçimindeki d'ye göre daha sert duyulur; bu yüzden ikisi söylenişte birbirine çok yakındır, yazımda ise ayrışır. Kısa olduğu için uzun soyadlarıyla dengeli durur. Nevzat, Şirzat ve Nihat aynı sesle biten erkek adlarıdır; Polat ve Çınar ise kısa ve güçlü sesli adlar olarak Azat'ın yanında anılabilir.