İldeniz, Eski Türkçe il (devlet) ile deniz sözcüklerinden kurulmuştur; Nişanyan Adlar anlamı “devlet denizi” diye verir. Adın tarihteki sahibi Atabey Şemseddin İldeniz'dir (ölümü 1176): Selçuklular döneminde Azerbaycan atabeyi olan İldeniz'in türbesi Hemedan'dadır. Kayda göre bu ad, Arapçadaki Bahrüddevle (“devletin genişliği”) adının Türkçe karşılığıdır.
Azerbaycan Atabeyleri'ne onun adından ötürü İldenizliler de denir. İl-de-niz üç hecelidir ve ünsüzle bittiği için ek alırken yazımı değişmez. Kız ve erkek çocuklar için kayıtlıdır. Benzer isimler arasındaki Akdeniz, Erdeniz ve Bozdeniz de deniz öğesiyle kurulmuş adlardır.